‹‹ poprzedni artykuł   strona główna   następny artykuł ››
Styknie ich na dzisiej...

Gdy byłem dzieckiem wydawało mi się, że cały świat mówi i żyje tak jak my. Że gro sie szpile, że łazi na koło, a na łobiod jes dziynnie eielauf. Musiałem jechać na kolonie PSS Społem, by przekonać się, że język, którym operuję, jest nie do końca mile widziany, a czasem wręcz nierozumiany, a świat nie kończy się na chorzowskim bruku.
 

 
Swą swoistą iluminację, zawdzięczam wyjazdom na kolonie wraz z dziećmi Ziemi Zagłębiowskiej. Niejaki „Łyżwa” - przywódca kolonistów zza Brynicy (po latach wiem, skąd ten pseudonim – był tępy jak szlynzuchy przed zimą), chcąc mnie obrazić, mówił „Ty Hanysie! Nie mówisz po polsku!”.” Ja, godosz?” - pytałem w odpowiedzi. Miałem jakieś 9 lat, nie bardzo wiedziałem, czego starsi koloniści z prapolskiej Dąbrowy Górniczej, ode mnie chcą. W czym jestem inny od nich? Dopiero, gdy powiedziałem o tym mamie, ta bardzo się przejęła. Zawsze bała się swego śląskiego akcentu (którego notabene, nie miała), wstydziła się w głębi serca swego niesłowiańskiego imienia i bała się naszej inności, tego, że już na starcie, jako Ślązacy, będziemy przegrani – nie skończymy dobrych szkół,nie znajdziemy żadnej pracy, żodno dziołcha nos niy bydzie chciała. Chociaż dziołchy godały po naszymu, a dziewczyny po polsku.
Tutaj na szczęście się pomyliła- pokończyliśmy szkoły, jakąś pracę mamy (choć można by pokusić się o określenie rzadno robota ;-)), a frele się do mie i mojego brata,  zawsze uśmiechają (nie wiem, czy z politowaniem, czy z serdecznością).
Tymczasem po latach odkrywam, że rzeczywistość jest zgoła odmienna. To nie Ślązacy i Śląsk są inni, to Polska jest inna niż Śląsk (wiem,"poleciałem" patosem).  I to Polska ma problem, nie My. Jako dowód tego, przytoczę opowieść anonimowego ;-) autora. Miejsce akcji – Niebiosa:

- Pochwalony Pon Bocku. Przepraszom że budza….
- Pochwalony Jo. Co tam Świynty Pyjtrze?
- Mom tu do Wos pora nowych, klupali mi w dźwiyrza i klupali…. Tu mom lista…
- Czekej, prziczim ich chwila, musza się wyrychtować, niy mogom mie tak obejrzeć, gybis się wraża, aureola wyciongna ze szranczku…. Czekej musza trocha popróbować groźno mina…. Czekej, teroz łobejrz…. Może być?
- Ło, alech sie zlonk, pieronym groźny mosz teroz blik.
- Ja i tak mo być, muszą trocha poudować, czekej, sie jeszcze siedna na wysokim zicu i puszcza z taśmy chór z Józefki, niych bydzie trocha strasznie….
Święty Piotr wychodzi, po chwili słychać hałas za drzwiami….
- Kaj się ciśniesz synek, Pon Bocek zawoło, niy rob sam ambarasu, kaj mi deptosz po szatach, choncwocie, kajś ty sie chowoł? Acha, pokoż no metryka.... ja – to już wszysko wiym…To właź za piyrszego… A dej pozor, bo Pon Bockowi heksa wskoczoła i zmierzły jes...
 - Dzień Dobry.
 - Dzień Dobry? Jak dugo tu siedza, jeszcze żodyn mi niy pedzioł Dzień Dobry, rozumia Pochwalony, Szczynść Boże, obleci tyż Dobry.... Ale DZIEŃ DOBRY? Czy ty wiysz kajś ty jes, synek?
 - EEE... no właśnie domagałem się wyjaśnień od Pana Sekretarza – tego za drzwiami.
 - Ja i co Ci pedzioł tyn mój, jak żeś to pedzioł - Sekretarz?
 - Nie wiem, nie rozumiałem co mówił.... Zresztą Pana też nie rozumiem...
 - Ja, cza się boło uczyć jynzyków, dowej no ta twoja metryka karlusie.... No, widza, żeś mioł łod zawsze przekichane.... Miejsce urodzenia: Sosnowiec.... Zamieszkały: Będzin. Wiysz co pado Pismo? Matka Kościół niy zawsze spomino ło tym, ale jo kozoł świyntymu Łukaszowi napisać tak: „Jak żeś w Altreichu boł urodzony... Stoń nad brzegim Brynicy i ciepnij sie, w pierony....”. Niy znołś tegoz  Pisma?
 - Coś było o kamieniu młyńskim, o zgorszeniu....
 - Ja, ja blisko, blisko. Wiysz jo to ewangeliście dyktowoł tak, a łon chcioł bardzij poetycko i jes jak jes. Altreich – powiadosz?Żol mi Cie synek...  Ja, ale jo kochom wszyskich, nawet tych zza Rzeki. Ale czekej, czekej.... Tyś tu chopcom z Chorzowa luft spuszczoł na parkplacu, ja?  A jak Pyjter z Bytonia przijechoł na szpil, toś go prziwitoł po waszymu, pamiyntosz jak? Łobejrz, do dzisiaj mo pysk poharatany, no tu mosz krycha....
 - Ale.... to diabeł mnie zwiódł....
 - Ja, zwalej wszysko na Lucka i jeszcze mi tu ślimtej jak baba, wy Zagłymbioki som żeście miynkie jak pieron. Suchej, jo wszysko zdzierża: rycołeś po babie – tak na nia pacza, to kożdy by rycoł, kajś ty jom znod? Na jakimś angybołcie na torgu w Byndzinie? Źle żeś godoł o teściowyj... Na to przimkna łoko, jak sam wlazła pora lot nazot, to żech się w szranku schowoł - tako heksa z nij boła,  na szczyńście Gabriel jom zaprowadzioł do czyśćca dlo teściowych... Łobejrzymy dalij – kierownicze stanowisko, hmm, no czasym kit żeś wciskoł ludziom.... Toś umioł robić.... Jeronie... No ale do dzieci żeś boł dobry, ale żeby dziecku dać na imię Oliwer? Niy ma lepszych imion? Zefel albo Jorg albo Erich... O Erich. - to jes dobre imię dlo synka. No ja, ale Erich, to u Wos za Rzekom tak trocha niy tego. No niy boj się, już tak sie niy gorsza na Ciebie,  niy bydzie aż tak źle... Suchej, dlo goroli, co zleźli na zło droga, momy takie specjalne miejsce w czyśćcu. Przidze zaroz tukej twój Anioł Wachtyrz - po waszymu Anioł Stróż i cie zaprowadzi....
 - Ale, czy bedą mnie przypiekać, czy spłonę jak chwasty z pola, jak pisał ewangelista?
 - A przestoń, jo zawsze godoł, że te straszynie jes ni poczebne. Suchej ty mosz inno kara, na pokuta - ty bydziesz tam -  w czyśćcu tak dugo siedzieć, aż niy nauczysz się godać i myśleć richtich po naszymu.... Wszysko łod Ciebie zależy, powiym Ci, że som takie co włażom w Niebieskie Wrota gibko, po 20-50 latach, ale som takie co im idzie pieronym źle, rekordzista siedzi, dugo... Pyjter? Jak dugo siedzi?
 - Niy wiym, ale jak się prali pod Anabergiym to łon już tam jakieś sto lot boł, to trocha nazot boło, pra?
 - No,  łowieczko znad Brynicy, wylyź tom furtkom co jes za mnom, tam bydzie Anioł Wachtyrz, poznosz go, bo wyglondo tak jak ty, ino godo po naszymu. Ino powiydz mu Szczynś Boże, a nie Dzień Dobry, bo się spoli ze wstydu za Ciebie. No ciś, niy boj się...
 - Pyjter, mosz tam wiyncyj takich?
 - Niy już ino same nasze...
 - To dobrze, to dobrze, styknie ich na dzisiej...

Smutne jest życie prezydenta śląskiego miasta, który nie mając odpowiedniego zaplecza, musi sięgać po posiłki zza Brynicy. Smutne jest to, że miastem tym jest Chorzów. Współczuję szczerze nowej Pani Naczelnik jej losu i  zesłania (czytaj – partyjnego awansu), do znienawidzonego za Rzeką „Hanysowa”. Oj, wspólczuję....
2011-08-18

Dodaj swój komentarz

Nick / imie:
 
Komentarze
Lokalny 2011-08-28 16:52:00
Do Kropki Twój poziom można jednoznacznie ocenić po wpisach do tekstu Michała Michalika - występujesz tutaj jako samozwańczy kadrowy R.Sudoła,znasz Jego adres i twierdzisz ,że R.Sudoł jest ustawiony ....nic dodać nic ująć!Karm się dalej człowieku nienawiścią do innych ,to takie humanitarne !!! Co do tego ,czy chcesz ze mną polemizować to Twój wybór ...a piszę w języku polskim,a do mojego poziomu nigdy nie doszusujesz ...bo inne mamy korzenie !
. 2011-08-27 13:17:10
Lokalny-ja z tobą nie chcę prowadzić żadnej polemiki bo się nie zniżę do takiego poziomu jaki prezentujesz.Sądząc po języku ,jakiego używasz ,to właśnie tobie bliżej do cech,które mnie przypisujesz.
Loklany 2011-08-26 19:07:11
Do Kropki z Tobą trudno prowadzić polemikę, Ja napisałem,że wywodzisz się z nomenklatury,a nie że jesteś nią.Oznacza to,że dla osiągnięcia swoich celów jesteś wyzuty z jakichkolwiek zasad poza pierwotnym instynktem-żreć i rosnąć kosztem wszystkich i wszystkiego!!!Dodatkowo podliczać wszystkich i zazdrościć im wszystkiego...no i szczuć jednych przeciw drugim,a nie lepiej zacząć od siebie,majątku swojej rodzinki?
Ola 2011-08-26 19:06:40
Tekst kapitalny!Co do komentarzy, to niezależnie jaka władza, Chorzów jest miastem upadłym: bo od lat w Urzędzie siedzą ci sami i guzik robią. Poprzednie władze swego czasu wprowadziły zasadę przyjmowania do pracy nauczycieli tylko z Chorzowa, a ja jako rodowita Chorzowianka pracuje w Katowicach, bo tam znalazło się dla mnie miejsce (chociaż te kilka lat temu podczas rozmowy kwalifikacyjnej katowicki dyrektor nie omieszkał zarzucić mi tego,że Chorzów nie przyjmuje obcych)Tymczasem w chorzowskich szkołach aż roi się od nauczycielek rodem z innych miast.Toteż w urzędzie też tak będzie,bo każdy tam wciąga "swojego".No i jak dopuściliście do tego aby prezydent był "niechorzowski" to czego się dziwicie,że coraz więcej zagranicznych pracowników mamy:)
. 2011-08-25 22:14:27
O jejku,ale Lokalny walnął. Mam 26 lat,a ustawiony to jest Sudoł a nie ja.
Lokalny 2011-08-25 20:01:59
Do Kropki Ty się chyba wywodzisz z starej ubeckiej nomenklatury odwal się od R.Sudoła ... nie każdego tak jak Ciebie bolszwia ustawiła !!!
. 2011-08-25 17:27:52
Adres znam i już nie głosowałam/em...bo wiem z kim mam do czynienia.
Rafał Sudoł 2011-08-25 14:09:43
A coś Pan lub Pani taki/a podejrzliwy/a. Nawet się Pan/i przedstawić nie umiesz, a mnie o takie rzeczy posądzasz? Otóż drogi Panie, bądź droga Pani (bo nie wiem niestety z kim mam do czynienia) piszę to ze swojego własnego mieszkania. A może jeszcze adres podać?
` 2011-08-24 21:19:05
Panie Sudoł,czy Pan pisze to będąc w pracy?
Rafał Sudoł 2011-08-24 12:28:46
Panie Michale, tekst rewelacyjny! Proszę się nie przejmować i pisać dalej co Panu w duszy gra! Czekam na kolejny wpis. Nasza rzeczywistość jest tak bogata, że niedługo coś Pan znowu zapewne napisze! Proszę dalej wbijać kij w mrowisko. Przynejmniej coś się dzieje w tej blogowej przestrzeni! Pozdrawiam serdecznie!
Slązora 2011-08-24 11:21:26
no aleś walnął p.Hanys z tą metropolią typu Będziń czy Czeladż o braku kindersztuby nie wspominając nie ma się czemu dziwić to przecież" elyta" z Zagłębia nam jej uczyła bo my Ślązacy jej przecież nie mieliśmy i dopiero oni nam ją pokazaliTy chopie mosz tyla wspólnego z hanysami co jo z kosmitami nazwij sie inaczyj bo te do Ciebie niy pasuje pisza po naszymu może poskopisz o co idzie że chcymy miec swoich ludzi w UM a niy ściepki z byle kond to tyż po naszymu
Rozsądek 2011-08-23 22:16:50
Ślązora masz rację Kotala kompletnie lekceważy lokalną społeczność,a Hanys z tym twierdzeniem,że obrażam kobietę ,bo nazwałem z partyjnego nadania PO naczelnika babą z wiochy(a jak Warszawiak powie np.baba z prowincji to też cham?)ośmiesza się. Lepiej wyrzucić Chorzowian z pracy w UM ....to takie prawe,sprawiedliwe,szlachetne,a nawet humanitarne,bo nie parszywe, cwaniackie, bezprawne!Zresztą zgodnie z deklaracją kampanii wyborczej Kotali,gdzie zarzekał się ,że nie będzie zwolnień urzędników....no i słowa ,jak zwykle dotrzymał !!!
Hanys 2011-08-23 20:08:55
Pan Michalik faktycznie nikogo nie obraził,ale Rozsądek tak - chyba,że ślązora uważa nazwanie kobiety "babą z wiochy" za coś normalnego? Kindersztuba się kłania.
ślązora 2011-08-23 19:06:45
do Jan BLAUT RECEPTY TO PRZEDSTAWIAL P.Kotala w kampanii wyborczej a ze były kłamliwe kogo to teraz obchodzi kibice Ruchu siedza cicho piguły ze szpitali też tylko czasem odezwie się p. Michalik nie krewny zastępcy a władza robi co chce ciekawe czy któryś zwolniony z UM dostal robotę w Bedzinie albo w Czeladzi niech dobrze poinformowany poda fakty a nie ględzi od rzeczy że Hanys nie obraza kobiet pan Miochalik też w swoim tekscie nikogo nie obraził a tekst jak zwykle świetny
Olek 2011-08-23 15:18:42
Panie Janie Błaut Pan Michał Michalik nie jest Prezydentem Chorzowa i tym samym żadnych recept nie przedstawi ...a proszę mi wierzyć to co dzieje się negatywnego w Chorzowie (np.emigracja)dotyczy całego Górnego Śląska tym samym trudno przypisać to WCH ,bo to jest tylko ugrupowanie lokalne,a rządzi w kraju PO! Co do Michalików to przecież wszyscy wiemy ,jakie to popularne nazwisko!!!
Stow."Tradycja i Wsparcie"JAn Błaut 2011-08-23 08:31:12
"jeszcze sie taki nie narodził co by wszyskim dogodził" zamiast jatrzyć zadry miedzy mieszkancami woj Ślaskiego winien Pan przedstawic swoja recepte na wychodzenie z tego marazmu gospdarczego w CHorzowie,bo jak tak dalej bedziemy tolerowac upadek Chorzowa to za 50 lat Chorzów będzie pośmiewiskiem Europy,liczba mieszkańców spadnie do kilku tysiecy m Należy bic na alarm ze w ostatnim 25 leciu z Chorzowa ubyło 30 tyś mieszkańców i to jest porażajace.WCH jest współwinnym takiego stanu .Obraz nedzy i slamstwa widac na kazdym miejscu.Pan wywleka antagonizmy ktore nie łącza a dzielą nie tedy droga do rozwoju same narzekania sa błędem,-pozdrawiam. Ps a na marginesie, czy jest Pan rodzina z Panem V-ceprezydentem M .Michalikiem?
Michał Michalik 2011-08-22 22:17:22
Skoro moje wnioski są wg Dobrze poinformowanego - "wyblakłe", to co mają powiedzieć mieszkańcy Chorzowa o obietnicach przedwyborczych Prezydenta? Wyblakłe? Czcze? Godne pożałowania? Pozdrawiam,
Rozsądek 2011-08-22 21:43:11
Przepraszam w moim wpisie popełniłem błąd jest 100 % udziałów gminy Bytom ,a powinno być 100 % udziałów gminy Będzin!
Hanys 2011-08-22 21:11:18
Wielu Hanysów pracuje w Będzinie albo w Czeladzi.I na odwrót.Ty nie jesteś Rozsądek ("baba z wiochy"!!!)tylko zwykły cham.Ślązak kobiet nie obraża.
Rozsądek 2011-08-22 18:22:31
Dobrze poinformowany powiedz mi jaki Hanys lub Hanyska pracuje w Będzinie i jeszcze robi tam karierę po linii politycznej- za PO została Naczelnikiem(przedtem pracowała w spółce z o.o. Interpromex -100 % udziałów gminy Bytom) i kilka miesięcy później wywalił Ją nowy prezydent Będzina (bo nowy nie jest z PO) i od razu z otwartymi rękami babę z wiochy (Będzin ma około 60 tys. mieszkańców) przyjął Kotala -oczywiście ,bo taka utalentowana (i nie opłaca się PO wcale )tym bardziej,ze mieszka w Świerklańcu (około 10 000 mieszkańców),właściwie to tak jak Kluzik-Rostkowska jest prawdziwą Ślązaczką z Rybnika!!!
Dobrze poinformowany 2011-08-22 09:36:14
Dużo czasu z pewnością autor poświęcił na napisanie tego artykułu, zabrakło jednak czasu by sprawdzić jak się sprawy mają. Otóż Nowa Pani Naczelnik jest z Tarnowskich Gór. No i cała idea artykułu legła w gruzach :( no wnioski jakieś wyblakłe...
Rozsądek 2011-08-20 11:58:14
Tak naprawdę wyglądają rządy PO ,gdzie służba publiczna złożona jest z samych synekur dla krewnych,kolesiów,urzędy traktowane sa jak łupy polityczne.Te cwaniaczki poszły w politykę tylko dla jednego celu ,ustawić siebie i pokrewnych -aby doić ile się da!Przy takiej bezideowości dla nowej Pani Naczelnik nie ma znaczenia,że nie zna się na zieleni, kasa jest co miesiąc ...i szafa gra! Zesztą to nie dziwi w tym kraju zawsze rządzą sity i układy ,a ludzi mądrych się sekuje,a gnidzie służalstwo pozostanie na zawsze najskuteczniejszą przepustką do kariery !
zmierzły belfer 2011-08-20 11:05:17
wnioski gorzkie, ale niestety prawdziwe.... Szkoda tyko, że władze, które w sumie nieoczekiwanie wygrały wybory prezydenckie, obecnie marnują odniesiony sukces - a właściwe zaufanie jakim zostały obdarzone przez mieszkanców Chorzowa robiąc teraz wszystko z "klucza partyjnego" lub zgoła bezmyślnie (edukacja, bezpieczeństwo mieszkanców...gospodarka przestrzenna...)